Khi còn nhỏ, trẻ học cách giao tiếp không chỉ thông qua lời nói mà còn qua những hoạt động vui chơi hàng ngày.

Trong lúc chơi cùng ba mẹ, anh chị hoặc bạn bè, bé dần học cách chờ đến lượt, chia sẻ, lắng nghe và phối hợp với người khác.

Một số loại đồ chơi đặc biệt phù hợp để tạo ra những tình huống như vậy.

Dưới đây là 7 nhóm đồ chơi ba mẹ có thể tham khảo nếu muốn giúp bé có thêm cơ hội phát triển kỹ năng xã hội thông qua vui chơi.

1. Đồ chơi nhập vai

Đồ chơi nhập vai là một trong những nhóm sản phẩm phù hợp để trẻ luyện giao tiếp.

Một số lựa chọn quen thuộc gồm:

• Bộ bác sĩ

• Bộ siêu thị

• Bộ nhà bếp

• Bộ sửa chữa

• Bộ làm tóc

• Bộ bán hàng

Khi chơi, trẻ thường tự tạo ra vai cho từng người.

Ví dụ:

Một bé làm bác sĩ.

Một bé làm bệnh nhân.

Ba mẹ có thể trở thành người đưa bệnh nhân đến khám.

Trong quá trình đó, trẻ phải nói chuyện, đặt câu hỏi và phản hồi lại người khác.

Đây là cách rất tự nhiên để bé luyện giao tiếp.

2. Board Game dành cho trẻ em

Board Game thường có luật chơi rõ ràng và cần nhiều người tham gia.

Thông qua trò chơi, bé có thể làm quen với:

• Chờ đến lượt

• Tuân thủ luật chơi

• Quan sát người khác

• Chấp nhận kết quả

• Phối hợp cùng nhóm

Với trẻ nhỏ, ba mẹ nên bắt đầu từ những trò có luật đơn giản.

Điều quan trọng không phải là thắng hay thua mà là bé có thể tham gia trọn vẹn vào hoạt động chung.

3. Bộ lắp ghép lớn

Một bộ lắp ghép có thể trở thành trò chơi cá nhân nhưng cũng rất phù hợp để chơi nhóm.

Ví dụ, cả nhà có thể cùng xây một thành phố.

Mỗi người đảm nhận một phần:

• Một người xây nhà

• Một người làm cây cầu

• Một người xây gara

• Một người sắp xếp xe và đường phố

Khi có chung một mục tiêu, trẻ sẽ phải trao đổi và thống nhất với những người chơi khác.

Ba mẹ có thể gợi ý:

“Con muốn xây phần nào?”

“Chúng mình cần thêm gì để thành phố hoàn thành?”

4. Bộ siêu thị mini

Trò chơi bán hàng tạo ra rất nhiều cơ hội giao tiếp.

Một người làm khách.

Một người làm người bán.

Bé có thể thực hành những câu đơn giản như:

“Bạn muốn mua gì?”

“Cho mình một quả táo.”

“Cảm ơn bạn.”

Ba mẹ cũng có thể sử dụng tiền đồ chơi hoặc máy tính tiền để tạo thêm tình huống.

Khi có nhiều trẻ cùng chơi, có thể luân phiên vai để mỗi bé được trải nghiệm những cách giao tiếp khác nhau.

5. Bộ nhà bếp đồ chơi

Nhà bếp mini thường mang đến rất nhiều câu chuyện.

Bé có thể đóng vai đầu bếp và chuẩn bị một bữa ăn cho gia đình hoặc bạn bè.

Ba mẹ có thể tham gia bằng cách hỏi:

“Hôm nay nhà hàng có món gì?”

“Con có thể làm cho mẹ một chiếc bánh không?”

Nếu có hai bé cùng chơi, một bé có thể chuẩn bị đồ ăn, còn bé kia phụ trách phục vụ.

Nhờ đó, trẻ học cách phối hợp và chia sẻ nhiệm vụ.

6. Đồ chơi xây dựng theo nhóm

Những bộ đồ chơi có nhiều chi tiết phù hợp để nhiều trẻ cùng sử dụng.

Ví dụ:

• Đường đua ô tô

• Bộ đường ray

• Thành phố mini

• Gara

• Bộ xây dựng công trình

Thay vì mỗi người chơi một món riêng, trẻ có thể cùng tạo nên một không gian chung.

Một bé làm đường.

Một bé sắp xếp xe.

Một bé xây trạm xăng.

Việc hợp tác để hoàn thành trò chơi giúp trẻ hiểu rằng mỗi người có thể đóng góp một phần khác nhau.

7. Bộ thủ công và sáng tạo

Các hoạt động sáng tạo cũng có thể trở thành trò chơi nhóm.

Ba mẹ có thể chuẩn bị:

• Đất nặn

• Bút màu

• Giấy

• Sticker

• Bộ làm vòng

• Bộ thủ công

Sau đó đưa ra một chủ đề chung.

Ví dụ:

“Cả nhà cùng làm một khu vườn.”

Một người vẽ cây.

Một người làm hoa.

Một người tạo con vật.

Khi mỗi người có một phần công việc, trẻ sẽ học cách chia sẻ vật liệu và phối hợp với nhau.

Vì sao chơi cùng người khác quan trọng với trẻ?

Trong quá trình chơi nhóm, trẻ thường gặp những tình huống thực tế như:

• Hai người cùng muốn một món đồ chơi

• Phải chờ đến lượt

• Có ý tưởng khác nhau

• Cần nhờ người khác hỗ trợ

• Phải thống nhất luật chơi

Đây chính là những tình huống giúp trẻ dần học cách tương tác với người khác.

Ba mẹ không cần giải quyết ngay mọi mâu thuẫn nhỏ.

Có thể thử hỏi:

“Hai con nghĩ có cách nào để cùng chơi món này không?”

Câu hỏi mở sẽ giúp trẻ có cơ hội tự tìm giải pháp.

Làm sao để khuyến khích bé chia sẻ đồ chơi?

Chia sẻ là kỹ năng cần thời gian để hình thành.

Ba mẹ có thể bắt đầu từ những tình huống nhỏ.

Ví dụ:

“Con chơi chiếc xe này trước, sau đó đến lượt bạn nhé.”

Hoặc:

“Hai con có muốn mỗi người xây một phần không?”

Thay vì ép trẻ phải đưa ngay món đồ chơi đang sử dụng, có thể giúp bé hiểu khái niệm luân phiên.

Điều này thường dễ chấp nhận hơn với trẻ nhỏ.

Đừng quá chú trọng thắng thua

Với những trò chơi có kết quả thắng hoặc thua, một số trẻ có thể cảm thấy thất vọng.

Ba mẹ có thể giúp bé hiểu rằng:

• Có lúc mình thắng

• Có lúc người khác thắng

• Quan trọng là cùng chơi vui vẻ

Nếu trẻ buồn vì thua, không cần phủ nhận cảm xúc của bé.

Có thể nói:

“Con hơi buồn vì chưa thắng lần này đúng không? Mình thử lại nhé.”

Qua thời gian, trẻ sẽ dần làm quen với việc không phải lúc nào mọi chuyện cũng diễn ra đúng như mong muốn.

Trò chơi hợp tác cũng rất đáng thử

Không phải trò chơi nào cũng cần người thắng.

Ba mẹ có thể tạo những thử thách mà cả nhóm cùng hoàn thành.

Ví dụ:

“Cả nhà cùng xây một tòa tháp 20 tầng.”

“Chúng mình cùng ghép xong bức Puzzle này.”

“Cùng xây một gara đủ chỗ cho 10 chiếc xe nhé.”

Trong những trò chơi như vậy, mọi người cùng hướng đến một mục tiêu.

Điều này giúp trẻ cảm nhận rõ hơn giá trị của việc hợp tác.

Ba mẹ nên tham gia như thế nào?

Không cần kiểm soát toàn bộ trò chơi.

Ba mẹ có thể đóng vai người hỗ trợ.

Ví dụ:

• Gợi ý ý tưởng khi bé chưa biết bắt đầu

• Đặt câu hỏi

• Nhắc nhẹ về lượt chơi

• Khuyến khích trẻ tự giải quyết vấn đề

• Tham gia một vai trong câu chuyện

Khi bé đã bắt đầu chơi tốt cùng người khác, ba mẹ có thể lùi lại và quan sát.

Mỗi trẻ có cách giao tiếp khác nhau

Có trẻ rất nhanh làm quen với bạn mới.

Có trẻ cần nhiều thời gian hơn.

Điều đó hoàn toàn bình thường.

Ba mẹ không cần ép bé phải trở nên thật hoạt bát ngay lập tức.

Có thể bắt đầu bằng việc chơi cùng:

• Ba mẹ

• Anh chị em

• Một người bạn thân

Sau đó mới dần mở rộng sang những nhóm lớn hơn.

Chọn đồ chơi phù hợp để tạo thêm cơ hội giao tiếp

Không có món đồ chơi nào tự động giúp trẻ trở nên giỏi giao tiếp.

Điều quan trọng là sản phẩm tạo ra những tình huống để bé tương tác.

Một bộ bác sĩ giúp bé đóng vai.

Một Board Game tạo ra lượt chơi.

Một bộ lắp ghép giúp cả nhóm cùng xây dựng.

Một bộ nhà bếp có thể bắt đầu cả câu chuyện dài.

Khi có sự đồng hành phù hợp của ba mẹ, những giờ vui chơi đơn giản có thể trở thành cơ hội để trẻ học cách trò chuyện, chia sẻ và hợp tác một cách tự nhiên.

Và đôi khi, những kỹ năng đó được hình thành từ chính những buổi chơi rất bình thường trong phòng khách của gia đình.